Wanneer

Donderdag 31 maart 2016

Waar

NBC Nieuwegein Business Center Blokhoeve 1, Nieuwegein

Voor wie

Bestuurders, schoolleiders en docenten in het VO

DE LERENDE SCHOOL

ZES VOORBEELDEN VAN LERAREN DIE ZICH INZETTEN OM 'T BESTE UIT ZICHZELF EN DAARMEE UIT HUN LEERLINGEN TE HALEN

  • Portret foto:Bob Stel
    Omgevings foto:Bob Stel

    Bob Stel

    Biologiedocent, Vathorst College, Amersfoort

    “Tijdens de lerarenopleiding ben je vooral gericht op het plannen, uitvoeren en afhandelen van lessen en op je eigen leercurve. Hier op het Vathorst College ontdekte ik dat mijn werk veel complexer is en ik juist aan de leercurve van mijn leerlingen veel over mezelf kan aflezen. Mijn aanpak staat echter niet op zichzelf – wat ik doe heeft voor leerlingen gevolgen bij andere vakken. Over dat grotere plaatje zijn docenten hier veel met elkaar in gesprek, met name om onze persoonlijke aandacht voor leerlingen verder te versterken. We onderzoeken momenteel hoe we de ruimte in de nieuwe wet onderwijstijd daarvoor kunnen gebruiken. Ons huidige rooster is sterk gebonden aan bepaalde lessen, terwijl we leerlingen graag de autonomie geven om in hun planning ook zelf prioriteiten te stellen. Vanuit onze eigen autonomie zoeken we te gelijk naar een onderwijsvorm waarin we onze specifieke krachten als docent – zoals uitleggen of begeleiden – voor zoveel mogelijk leerlingen kunnen inzetten. Docenten hier hebben een hoge mate van ‘zelfleerzaamheid’. We luisteren daarbij goed naar wat leerlingen teruggeven over wat we doen. We inspireren elkaar ook in hoe en waarvoor je maatwerktools kunt gebruikten. Met de quiztool ‘Socrative’ kan ik aan het begin van een les bijvoorbeeld snel bepalen waar iedere leerling staat en hoe mijn eerdere uitleg is opgepikt.”

  • Portret foto:Guido Knoop
    Omgevings foto:Guido Knoop

    Guido Knoop

    Docent Nederlands, Het Lyceum VOS, Vlaardingen

    “Hier op het Lyceum VOS werken we enthousiast aan de ontwikkelslag richting gepersonaliseerd leren. Dat heeft even geduurd. Wat het meest helpt, is erover praten met collega’s. Uit een kenniscafé, door ons zelf opgezet, kwamen veel goede dingen. Nu willen we dat elke paar maanden organiseren. Maar ik spreek ook regelmatig met mijn leerlingen, omdat ik mijn onderwijs samen met leerlingen zo goed mogelijk wil afstemmen op hun specifieke behoeftes: Wanneer heb jij het hier naar je zin? Op welke manier leer je graag? Hoe wil je de doelen behalen die je nodig hebt voor je toekomst? Het is verbazingwekkend hoe goed zij daarop antwoorden kunnen formuleren. Zo’n gesprek motiveert hen en geeft mij de informatie die ik nodig heb. Een methode blijft een goede leidraad, maar is tegelijk soms een trein die bij elke halte maar een keer stopt. Dat gaat sommige leerlingen te snel. Gelukkig voelen we steeds meer vrijheid om los te laten wat iedere leerling op welk moment doet. Binnen onderbouw Nederlands proberen we tempo en manier van lesgeven zo af te stemmen dat leerlingen ook echt goed weten wat ze moeten weten. We zijn avondenlang bezig geweest om ervoor te zorgen dat elk kind op zijn eigen manier aan spelling kan werken. Voor een proefperiode hebben we een gepersonaliseerd lijstje met leerdoelen gemaakt en vervolgens elke leerling een logboek gegeven waarin ze zelf invulden waar ze hoe aan gingen werken. Dergelijke ontwikkelingen maken mijn werk leuk. Én het werkte.”

  • Portret foto:Andrea van Kempen – Devon Sterken
    Omgevings foto:Andrea van Kempen – Devon Sterken

    Andrea van Kempen – Devon Sterken

    Docent technologie & ITTL en docent Nederlands, Elde College, Sint-Michielsgestel

    “We werken hier op het Elde College met een 75-minuten rooster. Dankzij dat rooster kunnen we ons onderwijs beter organiseren en bereiken we in onze lessen echt wat we willen bereiken. We kunnen tijd inroosteren voor individuele begeleiding, zonder de druk van de klok te voelen. Daarnaast helpt het dat we werken met periodisering: sommige vakken krijgen periodiek intensiever aandacht. Dat geeft ons flexibiliteit en speelruimte, om leerlingen bijvoorbeeld mee te laten doen aan de skills-wedstrijden of een cabaretproject te organiseren. Ons onderwijs moet blijven aansluiten op de maatschappij, dat vinden we heel belangrijk. Recent hebben we een schoolbrede studiedag georganiseerd zodat collega’s hun kennis kunnen verbreden en ontdekken hoe hardware en software het aanbrengen van diversiteit in je werkvormen en het leren van leerlingen bereikbaarder kunnen maken. Als zo’n dag in het teken staat van wat jij nodig hebt om als docent in jouw vak te kunnen excelleren, begint het vanzelf te leven. Tegelijk hoeven we hier niet massaal ‘flipping the classroom’ te gaan gebruiken. De professionele school draait niet om het gebruik van al die nieuwe mogelijkheden, maar om de praktische oplossingen die ze kunnen bieden.”

  • Portret foto:Loes hanssen – Marieke Hoebers
    Omgevings foto:Loes hanssen – Marieke Hoebers

    Loes hanssen – Marieke Hoebers

    Docenten Engels, Dendron College, Horst

    “Een professionele school benut voor ons de individuele kwaliteiten van alle docenten. Ook in de toekomst zullen leerlingen van het Dendron College gewoon die docent nodig blijven hebben die zo goed kan uitleggen. Zelf werken we deels met co-teaching: in één groot lokaal geven we op hetzelfde moment dezelfde les aan twee parallel geroosterde klassen. Co-teaching maakt het haalbaarder leerlingen op eigen niveau te bieden wat ze nodig hebben. De les staat ook niet meer stil, alle leerlingen kunnen op alle momenten door – de een is zelfstandig aan de slag, anderen krijgen instructie over het een, of extra begeleiding bij het ander. Het staat nog in de kinderschoenen, maar collega’s hebben al gevraagd of ze ons lokaal een keer mogen ‘lenen’. Co-teaching vloeit eigenlijk voort uit ons ipad-project. We bieden collega-docenten ook een scholingstraject aan rond het gebruik van ipads, als hulpmiddel waarmee je in je les veel makkelijker differentiatie kunt toepassen. Zelfs docenten die nog nooit een tablet in handen hebben gehad, toonden interesse. Ze zien dat het onderwijs die kant op gaat, en willen mee. Vanuit vertrouwen en ruimte om de mogelijkheden van vernieuwingen te ontdekken, vinden docenten vanzelf de weg naar meer. In het scholingstraject dagen we docenten bewust uit om zelf in hun lessen te ervaren hoe je met een ipad kunt bereiken wat je met boeken alleen niet bereikt. Dankzij ipads kunnen onze leerlingen bijvoorbeeld heel eenvoudig een individuele spreekoefening opnemen. Dat levert een beter beeld op van spreekvaardigheid, dan een klassikale oefening.”

  • Portret foto:Manon Melkert
    Omgevings foto:Manon Melkert

    Manon Melkert

    Docent Engels, De Nieuwste School, Tilburg

    “Als beginnend docent stond ik kritisch tegenover de logica van een methode, of het verband tussen lesstof en realiteit. Ik heb een duidelijke visie op onderwijs. Als ik bijvoorbeeld een link weet te leggen tussen de kennis die ik aanbied en het nut voor mijn leerlingen in de praktijk – creëert dat bij hen een prikkel, een noodzaak om iets te leren. Voor De Nieuwste School heb ik heel bewust gekozen. Als docenten hebben we hier inspraak in wat we doen en kunnen we ons onderwijs vormgeven vanuit onze visie. We werken met leergebieden, waarin eindtermen, kerndoelen en verschillende vakinhouden aan elkaar gekoppeld zijn. Zelf ben ik namens Engels werkzaam in het leergebied Linguistics. Daarbinnen werken we ook samen aan de manier waarop we taalonderwijs aanbieden. Lezen, schrijven, spreken – hoe leer je kinderen dat? Binnen de vaksecties vertaalt dat zich weer in de ontwikkeling van bijpassend materiaal, want de methode hebben we nagenoeg helemaal losgelaten. Tijdens leergebiedvergaderingen zoeken we naar raakvlakken, naar wat werkt, maar voelen we ons even vrij om kritisch te kijken naar wat we doen en bereiken. Komende tijd willen we ons onderwijs en de materialen die we ontwikkelen nog verder differentiëren en, kijkend naar de verschillen tussen leerlingen binnen de niveaus, ook zoveel mogelijk aanbod creëren. Wat dat betreft staat ons onderwijs nooit stil.”

  • Portret foto:Michel Freriks
    Omgevings foto:Michel Freriks

    Michel Freriks

    Docent Mens en Natuur, IJburg College, Amsterdam

    We durven er hier op het IJburg College van uit te gaan dat een docent weet wat het beste is. Ik voel me vrij in de invulling van mijn onderwijsprogramma. Dat vertrouwen vind ik heel belangrijk en die verantwoordelijkheid neem ik heel serieus. Binnen mijn deelschool schrijven we al ons lesmateriaal zelf. Binnen de vakgroep maken we regelmatig iBooks (digitale leermiddelen) voor de iPads waarmee onze leerlingen werken. Als ik geen les geef, ben ik soms tot vijf uur materiaal aan het ontwikkelen op het leerplein, gewoon tussen de leerlingen. Mijn geluk – en dat van de school – is dat ik ook in de vakanties graag lesmateriaal schrijf. Door zelf mijn lessen te ontwikkelen, denk ik beter na over de stof in relatie tot de vaardigheden van de leerlingen die ik voor me heb. Ik kan de lesstof zo ontwerpen dat leerlingen hun eigen weg kunnen kiezen. De ene leerling stuit dan sneller op verdieping, de ander kan meer oefenen. Het is voldoende als een paar docenten weten hoe je iBooks maakt. Ik zelf volg een opleiding rond het ontwerpen van eigen materiaal, De Nederlandse School, en zit in de ict-groep hier. Die bestaat uit docenten die wat makkelijker omgaan met digitale leermiddelen. Dus als een collega een idee heeft voor een iBook, ondersteunen wij die collega weer bij de technische uitvoering ervan.”